W Parlamencie Europejskim odbyła się konferencja pt. „Kubańscy najemnicy w rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie”, poświęcona ujawnieniu i analizie udziału obywateli Kuby walczących po stronie Federacji Rosyjskiej w wojnie przeciwko Ukrainie. Wydarzenie zgromadziło europosłów i polityków z Europy, Stanów Zjednoczonych i Ameryki Łacińskiej, przedstawicieli władz Ukrainy, ekspertów ds. bezpieczeństwa oraz reprezentantów kubańskiej opozycji demokratycznej.
Organizatorami konferencji byli europosłowie Mariusz Kamiński, Carlo Fidanza oraz Arkadiusz Mularczyk.
Europoseł Mariusz Kamiński, otwierając konferencję, podkreślił, że rosyjska agresja na Ukrainę jest elementem szerszego systemu współpracy autorytarnych reżimów wymierzonej w bezpieczeństwo Europy. Zwrócił uwagę, że bez wsparcia zewnętrznego – gospodarczego, technologicznego i militarnego – Rosja nie byłaby w stanie prowadzić wojny na taką skalę. „Obok Chin, Iranu czy Korei Północnej, coraz wyraźniej widoczna jest także rola Kuby, która wciąż pozostaje niedostatecznie zauważona w europejskiej debacie publicznej” – zaznaczył.
Kamiński wskazał, że według informacji przekazywanych przez stronę ukraińską oraz środowiska kubańskiej opozycji demokratycznej, w szeregach rosyjskich wojsk walczą tysiące kubańskich najemników. „W realiach represyjnej dyktatury tak masowy udział obywateli Kuby w zagranicznym konflikcie zbrojnym nie mógłby mieć miejsca bez wiedzy i akceptacji reżimu w Hawanie” – podkreślił. Przypomniał również, że Kuba znajduje się na amerykańskiej liście państw wspierających terroryzm oraz że jej funkcjonariusze bezpieczeństwa od lat uczestniczą w ochronie i stabilizowaniu zaprzyjaźnionych dyktatur, m.in. w Wenezueli.
Europoseł ostro skrytykował obowiązującą politykę Unii Europejskiej wobec Kuby, opartą na umowie o dialogu politycznym i współpracy (PDCA) z 2016 r. „Jest to polityka naiwna i szkodliwa. Unia przekazuje co roku miliony euro reżimowi, który systemowo łamie prawa człowieka, przetrzymuje więźniów politycznych i jednocześnie wspiera rosyjską machinę wojenną” – powiedział. Zdaniem Kamińskiego Bruksela powinna natychmiast zawiesić umowę z Hawaną i zaprzestać politycznego oraz finansowego wspierania komunistycznej dyktatury.
Europoseł Arkadiusz Mularczyk w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na często niedocenianą, lecz niezwykle skuteczną machinę wywiadowczą i bezpieczeństwa Kuby. Przypomniał, że zaledwie kilka dni wcześniej świat obiegła informacja o śmierci kilkudziesięciu Kubańczyków stanowiących elitarną ochronę wenezuelskiego dyktatora Nicolása Maduro. „To pokazuje, że kubański aparat represji działa globalnie, daleko poza granicami wyspy” – zaznaczył.
Odnosząc się bezpośrednio do wojny na Ukrainie, Mularczyk podkreślił, że dostępne i potwierdzone informacje mówią o masowym werbunku obywateli Kuby do rosyjskiej armii. „Szacunki mówią o kilku, a nawet kilkunastu tysiącach osób. Wielu z nich zostało zwabionych fałszywymi obietnicami pracy lub wysokich zarobków, by następnie trafić na front jako mięso armatnie w imperialnej wojnie Putina. Inni trafili tam przy pełnej wiedzy, a nawet współudziale władz w Hawanie” – powiedział.
Europoseł zaznaczył, że nie jest to zjawisko nowe, lecz kontynuacja wieloletniej praktyki eksportu siły i represji przez kubański reżim – od Afryki w czasach zimnej wojny, przez Bliski Wschód, po współczesną Wenezuelę. „Dziś, w latach 2025–2026, Kuba umożliwia powstanie jednej z największych grup zagranicznych bojowników wspierających rosyjską agresję – ustępując liczebnie jedynie Korei Północnej” – ocenił.
Mularczyk podkreślił, że rosyjska inwazja na Ukrainę jest atakiem na cały porządek międzynarodowy oparty na zasadach. „Reżim, który dostarcza zasoby ludzkie dla tej wojny, staje się współsprawcą zbrodni wojennych i zagrożeniem dla bezpieczeństwa Europy” – zaznaczył, apelując o zaostrzenie sankcji wobec Kuby, identyfikację i rozliczenie najemników oraz konsekwentne wsparcie Ukrainy aż do zwycięstwa.
W formie wystąpień wideo głos zabrali również przedstawiciele Kongresu i Senatu USA, m.in. Mario Díaz-Balart, Alexis Calatayud oraz Carlos A. Giménez, którzy zgodnie krytykowali finansowanie kubańskiego reżimu przez Unię Europejską i wzywali do przekierowania tych środków na pomoc Ukrainie. „Półkula zachodnia bywa czasem traktowana jako miejsce, gdzie wszystko jest poukładane i zawsze miało tam być wszystko w porządku. Ale tak nie jest. Widzimy to raz po raz poprzez wpływy terrorystycznych, narkoterrorystycznych reżimów w zachodniej hemisferze. Reżimy te nie tylko zagrażają interesom bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych, ale wpływają również na Europę. Widzimy to bardzo, bardzo bezpośrednio w postaci setek kubańskich najemników, wojskowych, którzy znajdują się obecnie w Europie i faktycznie walczą i zabijają Ukraińców w imieniu Putina” – mówił kongresmen Díaz-Balart .
„Problem polega jednak na tym, że w tym samym czasie, gdy nasi europejscy sojusznicy – i myślę, że słusznie – proszą Stany Zjednoczone o pomoc w pokonaniu Putina w Europie, wielu naszych europejskich przyjaciół jednocześnie pomaga umacniać, kredytować, finansować i legitymizować najsilniejszego sojusznika Putina, znajdującego się zaledwie 90 mil od Stanów Zjednoczonych. To musi się skończyć” – apelował kongresman w odniesieniu do pomocy udzielanej przez Unię Hawanie w ramach umowy PDCA
„Reżim kubański jest niezmiernie istotnym sojusznikiem Rosji w ludobójczej agresji przeciwko Ukraińcom – w wymiarze dyplomatycznym, wojskowym i wywiadowczym. Oddziały najemne reżimu kubańskiego znajdują się w Wenezueli, na Białorusi oraz na Ukrainie, od lat realizując ekspansjonistyczną politykę zagraniczną Rosji” – mówiła senator Alexis Calatayud. „Od momentu przejęcia władzy przez dyktaturę Castro w 1959 roku aż po dziś dzień, reżim ten wysyłał swoje oddziały najemne i siły terrorystyczne na każde zagraniczne przedsięwzięcie wojskowe, każdą okupację i każdą inwazję, które zostały zarządzone przez Moskwę. Od Algierii po Syrię, od Etiopii po Angolę, a teraz od Wenezueli po Ukrainę, terrorystyczna dyktatura Castro działa jako żandarm rosyjskiego imperializmu” - mówiła.
W konferencji uczestniczyli także przedstawiciele władz Ukrainy, w tym Oksana Diakun z Przedstawicielstwa Ukrainy przy UE, parlamentarzyści Rady Najwyższej Ukrainy oraz reprezentanci ukraińskiego wywiadu wojskowego, którzy przedstawili aktualne dane dotyczące udziału kubańskich najemników w wojnie.
„Rosjanie aktywnie rekrutują najemników – od Azji, przez Afrykę, po Amerykę Łacińską” – mówiła ambasador Diakun. Dyplomatka informowała, iż choć władze Kuby oficjalnie zaprzeczają udziałowi swoich obywateli w wojnie Rosji przeciwko Ukrainie, fakty w terenie wskazują na coś zupełnie innego. "Obywatele kubańscy byli wielokrotnie pojmani przez ukraińskie siły obronne na linii frontu, walcząc ramię w ramię z wojskami rosyjskimi. Zgodnie z dostępnymi informacjami tysiące obywateli Kuby podpisało kontrakty, wstępując w szeregi żołnierzy bezpośrednio zaangażowanych w działania bojowe na terytorium Ukrainy. Ta masowa rekrutacja nie jest kwestią odosobnionych przypadków Kubańczyków działających na własną rękę. Jest to praktyka systemowa, obejmująca nielegalne siatki działające w sposób jawny, przy milczącej aprobacie władz w Hawanie. Niechęć rządu kubańskiego do powstrzymania masowego wysyłania własnych obywateli do udziału w rosyjskiej wojnie przeciwko Ukrainie stanowi współudział w akcie agresji" – mówiła Diakun.
Jeden z liderów kubańskiej opozycji, Orlando Gutiérrez Boronat, stwierdził, że reżim Castro nie jest przypadkowym sojusznikiem Rosji, a jej systemowym sługą. Boronat przedstawił wojskowe związki Hawany z Moskwą, ale także z Białorusią. "Pamiętajmy o umowach wojskowych podpisanych w Mińsku, które dotyczą także szkolenia kubańskich żołnierzy na Białorusi. Reżim Castro otwarcie mówi, że mamy do czynienia ze znacznie szerszą walką ze Stanami Zjednoczonymi i Zachodem. "Oczywiste jest, po której stronie stoi reżim na Kubie" - konkludował opozycjonista.
Także Rosa Maria Paya przedstawiła kalendarium współpracy wojskowej Rosji z komunistyczną Kubą. Opozycjonistka wskazywała, iż także na zachodniej półkuli - w Wenezueli, Nikaragui, czy na Kubie, toczy się walka z tym samy wrogiem. "Musimy być bardziej zjednoczeni, by wolność także tam zatriumfowała" – mówiła Paya, podając przykłady kontrowersyjnego wsparcia udzielanego przez UE reżimowi w Hawanie.
Andrej Jusow, rzecznik Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy poinformował, iż problem najemników w rosyjskiej armii jest bardzo istotny i wiąż narasta. "Wiemy o 24 tysiącach najemników, których udało się nam zidentyfikować, poznać ich nazwiska. Na szczycie tej listy są Kubańczycy" – mówił Jusow. "Na koniec 2025 mieliśmy dane przeszło tysiąca Kubańczyków, ale faktyczna liczba jest znacznie większa. Udało się nam także zidentyfikować ponad 40 poległych Kubańczyków" – dodał przedstawiciel HUR. "Dla Putina są to mniejsze straty własne. Także koszty najemnika są mniejsze niż opłacenie żołdu, dodatków czy odszkodowań dla rodowitych Rosjan" – mówił Jusow. Poinformwał także, iż najemnicy biorą udział w najbardziej groźnych i niebezpiecznych atakach na linii frontu. "W 2025 roku podwoiła się liczba obcokrajowców, którzy poddali się do niewoli. Obecnie mamy 166 więźniów z 40 państw. Dzięki presji USA i UE wiele państw utrudniło rekrutację, ale ta presja musi się jeszcze wzmocnić" – zakończył Jusow.
Ukraiński parlamentarzysta Marian Zabłocki poinformował, iż tylko w zeszłym tygodniu do ukraińskiej niewoli trafiło czterech kubańskich najemników, przedstawiając szczegóły rozmowy, którą z nimi odbył. "Ukraina ocenia, iż po stronie Rosji walczy pięć tysięcy kubańskich najemników. Biorąc pod uwagę, iż Koreańczycy z północy walczą pod przymusem, największą grupą narodowościową wśród najemników są Kubańczycy. Europa musi być tego świadoma" – apelował Zabłocki.
