Dziś podczas wspólnego posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych (AFET) oraz Podkomisji Bezpieczeństwa i Obrony SEDE) w Parlamencie Europejskim w Brukseli odbyła się wymiana poglądów z Josepem Borrellem, wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej i wysokim przedstawicielem Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa na temat unijnej inicjatywy pt. „Strategiczny kompas”, która proponuje szeroki pakiet reform instrumentarium UE z dziedziny bezpieczeństwa mający wzmocnić zdolność Unii do stabilizowania swojego sąsiedztwa i zwiększania bezpieczeństwa państw członkowskich. W dyskusji głos zabrali europosłowie PiS Anna Fotyga oraz Witold Waszczykowski.
"Kompas Strategiczny został wczoraj jednomyślnie przyjęty przez Radę ds. Zagranicznych. W toku negocjacji poprzedzających przyjęcie dokument został znacząco poprawiony. W mojej ocenie istotny był moment jego przyjęcia wskazujący na jedność Unii w obliczu rosyjskiego zagrożenia, co stanowi ważny sygnał dla Rosji" – mówiła Anna Fotyga. "Państwa mojego regionu od dawna podnoszą kwestię poprawy mobilności wojskowej. Musimy powrócić do tej kwestii, w szczególności zapewnić finansowanie, o które tak zabiegamy" – zaznaczyła polska polityk.
Eurodeputowana PiS pochwaliła, że dużo uwagi poświęcono bezpieczeństwu morskiemu. "Szczególnej uwagi wymaga jednak region Morza Bałtyckiego, musimy w strategicznych dokumentach dostrzegać zagrożenia wynikające z niezwykle zmilitaryzowanego Obwodu Kaliningradzkiego" – uważa Fotyga. Zdaniem polskiej polityk, dobrze, iż szeroko opisany został region Indo-Pacyfiku. Jednakże w ocenie byłej minister spraw zagranicznych wśród wymienionych partnerstw zabrakło Australii, która jest bardzo istotnym partnerem nie tylko w tym regionie.
Odnosząc się do multilateralizmu i roli ONZ Anna Fotyga zwróciła uwagę, iż oparty na zasadach międzynarodowy porządek łamany jest przez państwo, stałego członka Rady Bezpieczeństwa, który nie stosuje się do wyroków najwyższego sądu ONZ, jakim jest Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.
"Pamiętajmy, iż zastępcą sekretarza generalnego ONZ ds. walki z terroryzmem jest Rosjanin, co znacząco utrudnia ewentualną współpracę w tym zakresie. Jego portfolio nie zawiera zaś spraw związanych z terroryzmem państwowym" – przypomniała.
Witold Waszczykowski krytyczniej odniósł się do prezentacji Josepa Borrella przedstawiającej nowy plan wzmocnienia unijnej obrony i bezpieczeństwa do 2030 roku stwierdzając, że zaprezentowana strategia, tak jak i poprzednie, nie ma wielkiego przełożenia na rzeczywistość. "20 lat temu również byłem pod wrażeniem dokumentu Javiera Solany, i 3 lata temu oglądając dokument przedstawiony przez Pana poprzedniczkę, Fredericę Mogherini. Gdzie są teraz te dokumenty? Które problemy, które kryzysy zostały rozwiązane według tego co oferowały te dokumenty?" – pytał europoseł. Jak mówił, obecna strategia obejmuje plany do 2030 roku. "Ale Kijów nie ma 8 lat. Warszawa nie ma 8 lat, by czekać na opracowanie i realizację tego planu" - zaznaczył. Były szef polskiej dyplomacji podkreślił, że nadszedł czas na konkrety. "Kiedy wprowadzicie środki bezpieczeństwa dla dzisiaj zagrożonych krajów? Podkreślam, dzisiaj, a nie w 2030 roku?" – dopytywał.
Polski polityk pytał również o możliwość wsparcia i obrony Mołdawii. Europoseł podniósł także ten temat podczas wcześniejszego spotkania, z ministrem spraw zagranicznych Mołdawii Nicu Popescu. Waszczykowski stwierdził, że Mołdawia znajduje się dzisiaj w nieco podobnej sytuacji do Polski: „U granic naszych krajów trwa wojna Rosji przeciwko Ukrainie, w związku z czym przyjmujemy ogromne liczby uchodźców” - zauważył europoseł PiS.
„Jesteśmy świadomi, że Mołdawia, podobnie jak Ukraina i Gruzja, aplikowała o status kandydata do członkostwa w UE wspólnie z Ukrainą i Gruzją. Czy otrzymaliście odpowiedź?” - dociekał Waszczykowski.
Europoseł odniósł się także w swojej wypowiedzi do zapowiadanego udziału Mołdawii w rynku wewnętrznym UE i politykach sektorowych. „Czy otrzymaliście z Komisji Europejskiej odpowiedzi w tym zakresie?” - pytał.
