Dziś w Brukseli podczas posiedzenia Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (ITRE) posłowie do PE przyjęli projekt sprawozdania autorstwa eurodeputowanej PiS Beaty Szydło nt. bezpieczeństwa dostaw energii w UE. Dokument koncentruje się na zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego i odporności systemu w krajach członkowskich Unii, równoważąc realia polityczne i gospodarcze, z którymi się mierzy UE, i jej ambitne cele w zakresie transformacji energetycznej.
Bezpieczeństwo energetyczne jest podstawowym elementem odpornej i zrównoważonej gospodarki, zapewniającym niezawodne i niedrogie dostawy energii, które są kluczowe dla wzrostu gospodarczego i dobrobytu społecznego. Pomimo potencjału rozwoju krajowych, czystych i odnawialnych źródeł energii, UE importuje ponad 60 proc. swojej energii, w tym 90 proc. gazu i 97 proc. ropy naftowej, co czyni ją podatną na zakłócenia w dostawach i naciski zewnętrzne.
Od czasu ustanowienia ostatniej Strategii Bezpieczeństwa Energetycznego UE w 2014 r. nastąpił znaczny wzrost rodzimej energii odnawialnej, przy czym energia wiatrowa wzrosła o 98 proc., energia słoneczna PV o 314 proc., a inne odnawialne źródła również odnotowały znaczny wzrost. Jednak krajowa produkcja paliw kopalnych w UE spadła, podobnie jak produkcja węgla, ropy naftowej i gazu.
„Zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii pozostaje krytycznym wyzwaniem dla Unii Europejskiej, szczególnie w świetle długoterminowego wykorzystywania przez Rosję energii jako broni, jej wojny agresji przeciwko Ukrainie, wynikających z tego zmian geopolitycznych i pilnej potrzeby dywersyfikacji naszych źródeł energii przy jednoczesnym inwestowaniu w produkcję lokalną” – podkreśliła sprawozdawczyni PE.
Trzy kluczowe założenia raportu koncentrują się na wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego UE poprzez: inwestowanie w krajowe źródła energii i partnerstwa z niezawodnymi dostawcami energii, rozwój infrastruktury w celu zapewnienia odpornego i zintegrowanego rynku energii; wycofanie rosyjskiego importu energii w postaci gazu ziemnego i ropy naftowej najpóźniej do 2027 r. a także dywersyfikację źródeł energii oraz wzmocnienie ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej przed zagrożeniami cybernetycznymi, hybrydowymi i wojskowymi, jak i skutkami zmiany klimatu.
Tekst raportu zawiera zapisy dotyczące suwerenności państw w zakresie wyboru miksu energetycznego, podkreślenia roli gazu oraz energii jądrowej w transformacji - m.in. konieczność ustanowienia kompleksowej strategii zarządzania gazem w okresie przejściowym, rozwoju nowych technologii jądrowych (SMR i AMR), oraz zapewnienia wsparcia dla przemysłu energetycznego, jak również potrzebę modernizacji i rozbudowy infrastruktury energetycznej. Dokument podtrzymuje także stanowisko poparcia dla pełnego embarga na rosyjski gaz, LNG i paliwa jądrowe oraz likwidacji gazociągów Nord Stream oraz konieczności uniknięcia uzależnienia od innych państw trzecich poprzez wspieranie produkcji lokalnej. Zapisy zawierają też zapis wprowadzenia ceny maksymalnej dla rosyjskiego LNG w okresie do 2027r., ale po wcześniejszej ocenie wpływu na rynek i ceny.
Jednocześnie, podkreślono konieczność transformacji energetycznej, przy jednoczesnym respektowaniu różnic strukturalnych i gospodarczych państw członkowskich.
„W tym sprawozdaniu staraliśmy się znaleźć równowagę między realiami politycznymi i gospodarczymi, z którymi się mierzymy, a ambitnymi celami UE w zakresie transformacji energetycznej. Podtrzymaliśmy suwerenność państw członkowskich nad ich miksem energetycznym i podkreśliliśmy zasadę neutralności technologicznej — w tym rolę energii jądrowej i przejściowe wykorzystanie gazu ziemnego — jednocześnie wzmacniając odniesienia do odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej. Udało nam się pogodzić różne stanowiska i zaproponować kompromis, który został poparty przez większość grup” — dodała Beata Szydło.
Raport został przyjęty większością 56 głosów, do 15 przeciw i przy 1 wstrzymującym się. Zostanie on poddany pod głosowanie podczas sesji plenarnej w Strasburgu w dniach 7-10 lipca.
