W Parlamencie Europejskim z inicjatywy eurodeputowanej PiS Marleny Maląg odbył się Kongres Demograficzny poświęcony dwóm kluczowym zagadnieniom: „Demografia a konkurencyjność Unii Europejskiej” oraz „Demografia a tożsamość Unii Europejskiej”. W wydarzeniu z udziałem wiceprzewodniczącej Parlamentu Europejskiego Antonelli Sbernej, eksperci, decydenci i przedstawiciele instytucji europejskich dyskutowali o wpływie zmian demograficznych na przyszłość gospodarki i kulturowych fundamentów Europy.
Podczas otwarcia Kongresu eurodeputowana Marlena Maląg podkreśliła, że problem demografii to nie tylko kwestia statystyk, ale przede wszystkim przyszłość narodów Europy. „Demografia kształtuje życie społeczne, gospodarcze i polityczne całego kontynentu. To właśnie od niej zależy bezpieczeństwo, dobrobyt i jakość życia przyszłych pokoleń” – mówiła Marlena Maląg.
Eurodeputowana przypomniała także słowa niemieckiego ekonomisty Hansa-Wernera Sienna, który powiedział: "Jeśli nie rozwiążemy problemu demograficznego, to nawet rozwiązanie wszystkich pozostałych problemów nie będzie miało większego znaczenia”.
Maląg zaznaczyła, że demografia to przede wszystkim ludzie, dlatego – jak podkreśliła – refleksja nad przyszłością Europy powinna koncentrować się wokół rodzin. „Demografia to ludzie, dlatego w moim przekonaniu powinniśmy nasze rozważania i działania ukierunkować, skoncentrować wokół rodzin. Bez rodzin nie byłoby Europy, bez rodzin nie ma przyszłości dla Europy. Jeśli Europa chce dalej istnieć, jeśli my Europejczycy chcemy być nadal liderami wyznaczającymi standardy dla innych regionów świata, to jesteśmy zobowiązani zapewnić optymalne warunki do zakładania i funkcjonowania rodzin, objąć je szczególną troską” – mówiła.
W dalszej części wystąpienia europosłanka wskazała na potrzebę odnowy społecznej i kulturowej, opartej na wzmocnieniu wspólnot rodzinnych: „Dziś w obliczu różnych wyzwań i zmieniających się warunków otoczenia musimy uświadomić sobie, że Unia Europejska potrzebuje swoistego renesansu rodzin. Moim, naszym wspólnym celem powinno być to, aby Europa była miejscem szczęśliwych rodzin”.
Organizatorka wydarzenia zwróciła uwagę, że w centrum przemian demograficznych stoją ludzie i rodziny – podstawowa komórka społeczna, stanowiąca fundament kultury, gospodarki i tożsamości europejskiej. „Bez rodzin nie ma Europy – to przesłanie, które chcemy przypomnieć w sercu europejskiej demokracji” – dodała Marlena Maląg.
W swoim wystąpieniu apelowała również o prowadzenie spójnej i długofalowej polityki prorodzinnej na poziomie europejskim, wskazując, że przyszłość Unii zależy od tego, czy młode pokolenia będą chciały zakładać rodziny.
„Silna demografia to silna Europa. Musimy inwestować w człowieka – w rodzinę, edukację, mieszkalnictwo i stabilne warunki pracy. Tylko tak zbudujemy przyszłość, w której Europa pozostanie miejscem nadziei, a nie obaw” – podkreśliła Marlena Maląg.
Europosłanka PiS Beata Szydło podkreśliła, że kryzys demograficzny to jedno z najpoważniejszych wyzwań, przed którymi stoi Europa, a przyszłość kontynentu zależy od skutecznej polityki prorodzinnej. „Kryzys demograficzny to dziś najpoważniejsze wyzwanie Europy. Od tego, jak odpowiemy na ten problem, zależy przyszłość naszych społeczeństw i gospodarek” – mówiła Szydło.
Była premier przypomniała, że w Polsce punktem przełomowym w polityce społecznej był program Rodzina 500+, który nie tylko wsparł rodziny finansowo, ale stał się symbolem odzyskanej godności i bezpieczeństwa. „500+ to była inwestycja w polskie rodziny i w przyszłość naszego kraju. Państwo po raz pierwszy od dawna stanęło po stronie zwykłych ludzi” – podkreśliła europosłanka.
Szydło zwróciła uwagę, że programy prorodzinne przynoszą nie tylko efekty społeczne, ale też gospodarcze – wzmacniając lokalne społeczności i tworząc miejsca pracy. Wskazała również, że polityka demograficzna musi obejmować kwestie infrastruktury, mieszkań, edukacji i opieki nad seniorami.
„Rodzina to nie koszt, ale inwestycja. Jeśli chcemy silnej Europy, musimy zacząć od silnych rodzin” – zakończyła.
Radosław Waszkiewicz, przedstawiciel Europejskiej Konfederacji Stowarzyszeń Rodzin Dużych (ELFAC), zrzeszającej 22 organizacje krajowe, reprezentujące tysiące rodzin w całej Europie, podkreślił konieczność włączenia rodzin wielodzietnych w kształtowanie europejskiej polityki demograficznej. „Jeśli chcemy zrozumieć, dlaczego Europejczycy coraz rzadziej decydują się na dzieci, trzeba zapytać tych, którzy je mają” – powiedział Waszkiewicz, zwracając uwagę, że rodziny wielodzietne dysponują unikalną, praktyczną wiedzą o barierach demograficznych.
W wystąpieniu wskazał przykłady dyskryminacji, z jakimi mierzą się duże rodziny – m.in. wysokie podatki pośrednie, opłaty lokalne naliczane od osoby oraz brak ulg przy zakupie większych samochodów czy energii. Postulował wprowadzenie tzw. ilorazu podatkowego, uwzględniającego liczbę członków rodziny przy obliczaniu podatku dochodowego.
„Rodzina wielodzietna nie powinna być karana za naturalnie większą konsumpcję. Potrzebujemy systemu, który to rozumie i wspiera” – podsumował.
Doradczyni Prezydenta RP Barbara Socha podkreśliła, że bez odwrócenia niekorzystnych trendów demograficznych Europa nie utrzyma swojego potencjału społecznego i gospodarczego. Przypomniała, że wypracowana w poprzednich latach Strategia Demograficzna była jednym z ważnych osiągnięć rządu premiera Mateusza Morawieckiego i minister Marleny Maląg, obejmując kompleksowe działania na rzecz rodzin.
„Demografia nie jest tylko kwestią polityki rodzinnej. Wpływają na nią wszystkie obszary naszego życia – od zdrowia i edukacji, po system podatkowy i emerytalny” – mówiła była pełnomocniczka rządu ds. polityki demograficznej. Wskazała również, że wysokie koszty życia i trudności młodych ludzi w zdobyciu własnego mieszkania stanowią dziś poważną barierę w podejmowaniu decyzji o założeniu rodziny. „Bez stabilnego dachu nad głową młodzi nie rozpoczną życia rodzinnego. A bez rodzin Europa nie ma przyszłości” – dodała.
Odnosząc się do kwestii kulturowych, była wiceminister zwróciła uwagę na rosnący wpływ mediów społecznościowych i kultury indywidualizmu, które osłabiają relacje międzyludzkie. „Media społecznościowe dewastują relacje – nie są ani mediami, ani społecznościowymi. Jeśli chcemy odbudować więzi, musimy wspierać trwałość związków i rodzin” – podkreśliła.
Profesor Michał Michalski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zwrócił uwagę, że Europa przeżywa dziś kryzys swojej tożsamości cywilizacyjnej, zapominając o fundamentach, na których zbudowała swój sukces. „Europa była wzorem dla świata nie tylko gospodarczo, ale cywilizacyjnie. Dziś zapomina, na jakim fundamencie ten sukces powstał” – mówił.
Profesor Michalski posłużył się obrazowym porównaniem, mówiąc, że „rodzina to nie pasażer w europejskim autobusie, lecz jego silnik – bez niej Europa nigdzie nie pojedzie”. Zaznaczył również, że osłabienie instytucji małżeństwa prowadzi do narastania społecznego nieładu. Odnosząc się do tematu migracji, podkreślił, że „nie można sprowadzać jej do ekonomii i bezpieczeństwa – jeśli zaczniemy ‘ratować Europę’ imigracją, to znaczy, że sami zrezygnowaliśmy z wiary w siebie”.
Jego zdaniem odbudowa demograficzna powinna zacząć się od usuwania barier, które utrudniają młodym ludziom zakładanie rodzin. „Nie pytajmy, jak wspierać rodziny, tylko jak im nie przeszkadzać w realizacji marzeń o małżeństwie i dzieciach” – podsumował prof. Michalski.
Do wydarzenia odniósł się Adam Bielan, przewodniczący polskiej delegacji w EKR. Dziękując europosłance Marlenie Maląg oraz wszystkim prelegentom za organizację i merytoryczny wkład w debatę europoseł przypomniał, że jako minister rodziny Marlena Maląg realizowała ambitne cele demograficzne, które miały wzmocnić polskie rodziny i przeciwdziałać negatywnym trendom. Wskazał m.in. na programy Rodzina 500+ (obecnie 800+), Rodzinny Kapitał Opiekuńczy oraz Maluch+, które stały się realnym wsparciem dla rodzin. „Równocześnie polityka senioralna z programami Senior+, Aktywni+ oraz dodatkowymi emeryturami przywróciła bezpieczeństwo i szacunek osobom starszym” – dodał eurodeputowany.
„Rządy Prawa i Sprawiedliwości pokazały, że można prowadzić skuteczną i kompleksową politykę prorodzinną” – podkreślił.
Bielan przytoczył dane Eurostatu, wskazujące na pogłębiający się kryzys demograficzny w Unii Europejskiej. W 2023 roku współczynnik dzietności w UE wyniósł zaledwie 1,38 dziecka na kobietę, wskaźnik urodzeń 8,2 na 1 000 osób, podczas gdy liczba zgonów osiągnęła 10,8 na 1 000 osób. Oznacza to, że od 2012 roku w Europie umiera więcej osób, niż się rodzi. „Nawet najlepsze programy finansowe nie wystarczą, by odwrócić ten trend. Demografia to złożone zjawisko, wymagające długofalowych działań, które obejmują nie tylko politykę społeczną, lecz także wzmocnienie kultury rodzinnej i systemu wartości” – podkreślił Adam Bielan.
Na zakończenie europoseł podkreślił znaczenie dialogu i współpracy państw członkowskich w wypracowaniu wspólnej strategii demograficznej: „Polska i Europa potrzebują poważnej refleksji nad przyszłością demograficzną. Wierzymy, że silna Europa zaczyna się od silnych rodzin, a odpowiedzialna polityka demograficzna musi być priorytetem nie tylko na papierze, lecz w każdej decyzji publicznej”.
„Niech dzisiejszy Kongres będzie początkiem kolejnych działań na rzecz demograficznej odnowy Polski i Europy” – podsumował Adam Bielan.
Kongres zakończył się apelem o stworzenie Koalicji na rzecz Rodzin i opracowanie europejskiej strategii demograficznej, która łączyłaby działania państw członkowskich w duchu solidarności, poszanowania narodowych tradycji i wspólnej odpowiedzialności za przyszłość kontynentu.
Wśród prelegentów znaleźli się także: Raffaele Fitto – wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej, Laurence Trochu - eurodeputowana EKR, koordynatorka komisji FEMM, Anita Łodzińska, zastępca dyrektora Związku Dużych Rodzin "Trzy Plus,", Paolo Inselvini – eurodeputowany EKR, współprzewodniczący Intergrupy ds. Demografii Parlamentu Europejskiego, Margarita de la Pisa Carrión – eurodeputowana grupy Patrioci za Europą, farmaceutka, matka dziewięciorga dzieci, Chiara Gemma – eurodeputowana EKR, profesor uniwersytecka specjalizująca się w pedagogice, szkoleniu i niepełnosprawności, koordynatorka EKR w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (EMPL), János Ádám Karácsony – sprawozdawca Komitetu Regionów ds. zmian demograficznych w Europie, wiceprzewodniczący Rady Komitetu Peszt, oraz Monika Kogut - założycielka www.pieknadziewczyna.pl, współautorka książki „Poradnik dla dziewczyn”.
Wydarzenie moderowała red. Dorota Łosiewicz.
