Podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego, w ramach debat nad przypadkami łamania praw człowieka, zasad demokracji i państwa prawa miała miejsce dyskusja na temat Iranu, a w szczególności sytuacji obrońców praw kobiet i uwięzionych obywateli UE o podwójnym obywatelstwie.
W debacie w imieniu grupy EKR udział wzięli europosłowie PiS: Anna Fotyga, Witold Waszczykowski, Ryszard Czarnecki oraz Jadwiga Wiśniewska.
Anna Fotyga, współautorka rezolucji na ten temat mówiła: "Oddaję hołd kobietom Iranu, ich odwadze, zdecydowaniu i determinacji. Nie tylko w walce o prawa kobiet, ale również w przemawianiu w obronie całego społeczeństwa w obronie przed reżimem". Jak podkreśliła polska polityk, jeden z głównych ruchów opozycyjnych w Iranie, Narodowa Rada Irańskiego Ruchu Oporu, jest także prowadzona przez kobietę.
Eurodeputowana PiS wspomniała tragedię kobiet, które w ostatnim czasie zostały skazane na długoletnie wyroki więzienia wyłącznie za protestowanie przeciwko obowiązkowemu noszeniu hidżabu, a także tych, które są represjonowane z powodu posiadania podwójnego obywatelstwa - unijnego i irańskiego. "Irańskie kobiety ramię w ramię z irańskimi mężczyznami nieustannie cierpią z powodu prześladowań" – mówiła minister spraw zagranicznych w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Polska polityk wezwała do natychmiastowego uwolnienia wszystkich przetrzymywanych osób.
Witold Waszczykowski mówił, że jako byłego ambasadora Polski w Iranie, smuci go fakt, że PE musi omawiać tak złe zachowanie władz irańskich. "Wolałbym omawiać wkład irańskiej kultury do naszej cywilizacji" - dodał. Jak powiedział, w czasach rosnących napięć w Zatoce Perskiej oczekuje się, że Iran mógłby odgrywać bardziej konstruktywną rolę w tym regionie. "Oczekiwalibyśmy zwłaszcza, że będzie szanował prawa człowieka wśród swoich obywateli, a także tych, którzy przyjeżdżają, by ten kraj odwiedzić" – stwierdził.
Eurodeputowany PiS wyraził również nadzieję, że Teheran zaprzestanie swojej polityki arbitralnych aresztowań i natychmiast i bezwarunkowo zwolni wszystkich jego obywateli, którzy mają też obywatelstwo jednego z krajów Unii Europejskiej oraz zajmie się kwestią obrony praw człowieka, a zwłaszcza obrony praw kobiet. "Jeśli Iran chce mieć poprawne stosunki z Unią Europejską to musi bardzo zmienić swoją politykę i trzymać się standardów międzynarodowych" – podkreślił Witold Waszczykowski.
Ryszard Czarnecki przypomniał, że naród irański ma długą, wspaniałą historię, sięgającą czasów starożytnych. "Dlatego tym bardziej powinniśmy wymagać od niego respektu dla kobiet" - podkreślał. "Czy to nie paradoks, że przed 40 - 50 laty, za czasów Szacha Reza Pahlavi, kobiety w Iranie miały więcej praw niż obecnie?" – pytał Czarnecki. "Nastąpił regres w tej kwestii. To smutne" – stwierdził polski polityk.
Jak dodał, mówiąc o prawach kobiet w Iranie, powinniśmy szczególnie wsłuchiwać się w głos kobiet, które w Iranie były, wyjechały z niego i świadczą pewną prawdę o tym co się tam dzieje. Ryszard Czarnecki przypomniał, że w Parlamencie Europejskim miał miejsce szereg konferencji z udziałem takich kobiet, między innymi z panią Mariam Rajawi, irańską polityk, przewodniczącą Narodowej Rady Irańskiego Ruchu Oporu. "Pamiętajmy także o tych, którzy są Irańczykami dla Iranu, a obywatelami naszych krajów dla państw członkowskich Unii, czyli mają podwójne obywatelstwa. Musimy pamiętać o nich wszystkich i musimy walczyć o ich prawa" - oświadczył.
Jadwiga Wiśniewska podkreślała, że sytuacja kobiet w Iranie jest niezwykle trudna, gdyż muszą walczyć o prawa podstawowe. Jak dodała, kamienowanie w dalszym ciągu jest jedną z metod egzekucji przewidzianych przez islamskie prawo karne. Gwałcone kobiety karane są na równi z gwałcicielem, nie posiadają praw wyborczych i są prawnie zmuszane do noszenia hidżabu. "Te kobiety potrzebują wsparcia międzynarodowego" – podkreślała Jadwiga Wiśniewska.
Polska polityk odnosząc się do sytuacji irańskich obrońców praw kobiet, w tym obywateli Unii, mówiła, że za działania, które nie mają nawet znamion przestępstwa, skazywani są na długoletnie kary więzienia. "Pretekstem do takich kar jest na przykład kontakt z przedstawicielami UE, ONZ, czy kontakt z mediami" - zauważyła.
"Rząd irański dąży do zacieśnienia stosunków z UE, więc powinien zostać wezwany do przestrzegania praw człowieka, zaprzestania kryminalizacji obrony praw kobiet, a także szanowania praw obywateli Unii Europejskiej" – zakończyła Jadwiga Wiśniewska.
Co najmniej 30 obywateli UE o podwójnym obywatelskie zostało niesprawiedliwie aresztowanych w Iranie w ciągu ostatnich trzech lat, głównie poprzez domniemane zarzuty o szpiegostwo. Obcokrajowcy i Irańczycy z podwójnym obywatelstwem mierzą się z arbitralnymi aresztowaniami i zatrzymaniami, rażąco niesprawiedliwymi procesami i długotrwałymi uwięzieniami i często są oskarżani o popełnianie niejasnych przestępstw przeciwko bezpieczeństwu narodowemu związanemu z ich pokojowym korzystaniem z ich wolności wypowiedzi i zrzeszania się. Iran nie uznaje podwójnego obywatelstwa, ograniczając w ten sposób dostęp zagranicznych ambasad do ich obywateli. Co więcej, prawa kobiet w Iranie pozostają w sposób znaczący ograniczone i kobiety doznają poważnych przypadków dyskryminacji w sprawach takich jak małżeństwo, rozwód, podróż za granicę i opieka nad dziećmi. W szczególności, kobietom zabrania się oglądania męskich sportów na stadionach. Ostatnia śmierć Sahar Khodayari, która wolała dokonać samospalenia niż trafić do więzienia za próbę oglądania meczu piłki nożnej, ponownie zwróciło uwagę na ten problem. Te przypadki są dodatkowymi przykładami dramatycznej sytuacji w dziedzinie praw człowieka w Iranie, którą wspólnota międzynarodowa starała się poprawić od czasu wdrożenia Wspólnego Kompleksowego Planu Działania (JCPOA), którego założeniem jest ograniczenie ambicji nuklearnych Teheranu. Wycofanie przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa jego kraju z JCPOA, oprócz wielu słabości samej umowy, motywowane było także zaangażowaniem Teheranu w wojnie w Jemenie i Syrii, ingerowaniem w konflikty regionalne i karygodnym łamaniem praw.
Pełny tekst rezolucji:
https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/RC-9-2019-0089_PL.html
