Podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu odbyła się debata poświęcona przedstawieniu rocznego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego za 2024 rok. W obradach uczestniczył m.in. Tony Murphy, prezes Trybunału. Głos w dyskusji zabrał europoseł PiS Joachim Brudziński, zwracając uwagę na szereg poważnych problemów związanych z zarządzaniem unijnymi funduszami.
Joachim Brudziński podkreślił, że coroczny Raport Trybunału za 2024 rok zatwierdzony w lipcu bieżącego roku ponownie obnaża słabości systemu kontroli finansów Unii Europejskiej. Zwrócił uwagę na wysoki poziom błędów w wydatkowaniu środków, rosnące zadłużenie oraz brak pełnej przejrzystości w realizacji programów finansowanych ze środków wspólnotowych. „Szczególnie niepokojące są ograniczenia w zakresie kontroli nad wydatkami w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF)” - wskazał Brudziński.
„Trybunał wskazuje, że w przypadku wydatków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności jego możliwości kontrolne są ograniczone, ponieważ płatności realizowane są na podstawie osiągnięcia tzw. kamieni milowych i celów końcowych, a nie bezpośrednio w oparciu o zgodność wydatkowania środków z przepisami unijnymi i krajowymi” - przekazał eurodeputowany. Wyjaśnił, że w praktyce oznacza to, że nie ma możliwości pełnego potwierdzenia prawidłowości wydatków ponoszonych przez ostatecznych beneficjentów.
Brudziński odniósł się również do ostatnich doniesień medialnych, które potwierdzają zasadność uwag zgłaszanych przez Trybunał. W tym kontekście przywołał przykład kontrowersyjnych projektów finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) w Polsce, m.in. klubu dla swingersów czy zakupu luksusowych jachtów. „To nie jest żart. Środki z KPO zostały przeznaczone na cele, które nie tylko budzą uzasadnione wątpliwości moralne i ekonomiczne, ale przede wszystkim rażąco odbiegają od deklarowanych priorytetów, takich jak zielona transformacja czy odbudowa gospodarki po pandemii” - powiedział polityk PiS.
W jego ocenie problemy związane m.in. z monitorowaniem wydatków na transformację klimatyczną czy nieprawidłowości przy zakupach szczepionek przeciw COVID-19 rodzą realne ryzyko dalszych nadużyć i nieefektywnego wydatkowania środków publicznych. Jednocześnie ukazują podwójne standardy stosowane przez Komisję Europejską, która sama nie przestrzega podstawowej zasady przejrzystości finansów publicznych – zasady fundamentalnej w państwach prawa, których funkcjonowanie jednocześnie próbuje kontrolować. Brudziński zaznaczył, że opublikowany raport Europejskiego Trybunału Obrachunkowego za 2024 rok jasno wskazuje na utrzymujące się poważne wyzwania w zakresie zarządzania finansami Unii Europejskiej.
