Podczas dzisiejszego dnia sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu miała miejsce dyskusja na temat transeuropejskiej infrastruktury energetycznej. W debacie udział wzięli europosłowie PiS - sprawozdawca wniosku Komisji profesor Zdzisław Krasnodębski, Beata Szydło oraz Krzysztof Jurgiel.
Profesor Zdzisław Krasnodębski podziękował kolegom za owocną współpracę nad projektem, przekazał, że jest to pierwszy przegląd polityki transeuropejskiej infrastruktury energetycznej (TEN-E) i wytycznych PCI (lista projektów tworzona co dwa lata po konsultacjach społecznych) od czasu jej powstania w 2013 roku i że dokonano w nim szeregu merytorycznych zmian. „Proces planowania infrastruktury został wzmocniony dzięki większemu zaangażowaniu interesariuszy. Obowiązkowe kryteria zrównoważoności zostały wprowadzone dla wszystkich rodzajów projektów” - mówił europoseł i dodał, że rozszerzono również zakres rozporządzenia, aby objąć niektóre projekty z krajami trzecimi - promotorzy tych projektów będą musieli wykazać, że zamierzenia przynoszą korzyści Unii, a nie pojedynczemu państwu członkowskiemu.
„Nowe kategorie projektów obejmują infrastrukturę wodorową, niektóre rodzaje elektrolizerów, a także inteligentne sieci gazowe służące do integracji gazów niskoemisyjnych z istniejącą siecią gazową” - przekazał. Jeśli chodzi o energię elektryczną , polski polityk poinformował o dwóch głównych zmianach. „Kryteria kwalifikowalności dla inteligentnych sieci elektroenergetycznych zostały uproszczone, aby umożliwić większą liczbę projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w tej dziedzinie. Wprowadziliśmy poprawkę pozwalającą nowej podkategorii projektów ubiegać się o status i finansowanie PCI w regionach o niskim poziomie morskiej energii odnawialnej. Projekty będą polegać na bezpośrednich połączeniach morskich farm wiatrowych z krajowymi systemami elektroenergetycznymi; chodzi o tzw. połączenia radialne” - mówił profesor.
Jak zauważył profesor Krasnodębski, ostateczny tekst znowelizowanego rozporządzenia jest wynikiem negocjacji opartych na propozycji Komisji, która, jak wiadomo, od początku wykluczyła wszelkie dalsze wsparcie dla infrastruktury gazowej w ramach projektów wspólnego zainteresowania. „W moim projekcie sprawozdania, opublikowanym w marcu zeszłego roku, ostrzegałem, że Komisja może być zbyt optymistyczna w szacunkach dotyczących poziomu połączeń transgranicznych i bezpieczeństwa dostaw. Na wielu mniejszych rynkach gazu, na przykład w Europie Południowo-Wschodniej, nie ma jeszcze wystarczającej liczby połączeń międzysystemowych, a wymiana transgraniczna nadal stanowi problem między niektórymi państwami wewnątrz Unii” - przestrzegał polski polityk, wskazując że w omawianym projekcie sprawozdania zawarto definicję „bezpieczeństwa dostaw”, czyli także „bezpieczeństwa energetycznego” i stwierdzono, że nie da się tego osiągnąć bez zmniejszenia strategicznych zależności energetycznych.
Eurodeputowany mówił, że dzisiejsze tragiczne realia wojny w Europie i dramatycznie niski poziom bezpieczeństwa energetycznego Unii dowodzi, że UE od lat popełnia poważne błędy w ocenie potrzeb, w tym w zakresie transeuropejskiej infrastruktury energetycznej. Jak stwierdził, Komisja wydaje się to teraz to dostrzegać ,. „w desperackiej próbie zmniejszenia zależności Unii od rosyjskiego surowca Komisja już przygotowuje instrumenty wspierające wzajemne połączenia sieci gazowych i terminali LNG” - powiedział.
Polski polityk zwrócił się do posłów z grupy Zielonych, szczególnie Niemców, którzy nie poparli sprawozdania ze względu na zbyt duże, ich zdaniem, wsparcie dla gazu ziemnego: "Do tych z państwa, którzy w tak pryncypialny sposób wypowiadali się w kwestii paliw kopalnych - w kraju, w którym państwo współrządzą, mogą państwo natychmiast wprowadzić embargo na gaz i ropę z Rosji. W tej sprawie nie są już państwo tak zdecydowani". Sprawozdawca zauważył również, że zamiast wychwalać przykład całkowitego zastąpienia paliw kopalnych źródłami odnawialnymi na włoskiej wyspie, posłowie z grupy Zielonych współrządzący w Niemczech mogą spróbować zrobić to we własnym kraju.
„Wojna na Ukrainie pokazuje bardzo jasno, że naiwność jeżeli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne przynosi katastrofę” – mówiła Beata Szydło. Polska polityk powiedziała, że to nie zasoby źródeł kopalnych są problemem, tylko to, że UE i poszczególne państwa członkowskie na własne życzenie oddały Putinowi pole do działania. „Wyzbywaliście się państwo własnych źródeł, pomniejszaliście bezpieczeństwo energetyczne Europy, a w to miejsce był wpuszczany Putin i do dzisiaj brak odwagi wielu, żeby wzmocnić sankcje i odciąć UE i kraje Europy od źródeł płynących z Rosji” - podkreśliła.
Była premier zaapelowała o zaostrzenie sankcji i zaprzestanie udawania, że UE coś robi. Stwierdziła, że omawiane rozporządzenie jest kompromisem i tak jak każdy kompromis nigdy nie spełnia oczekiwań wszystkich, ale jest krokiem w dobrą stronę, bo dzięki temu będzie można myśleć o bezpieczeństwie energetycznym, o tym, żeby zabezpieczyć Europejczyków i pozbyć się uzależnienia od Rosji. „Takie inwestycje jak np. Polska zrealizowała jeżeli chodzi o dostawy LNG, gazoport w Świnoujściu czy rurociąg Baltic Pipe pokazują, że jest to droga w dobrym kierunku” – podsumowała Beata Szydło.
Krzysztof Jurgiel wskazał, że rozpatrywane rozporządzenie jest kluczowe z punktu widzenia finansowania projektów infrastrukturalnych o istotnym znaczeniu transgranicznym. Przypomniał, że budżet to 6 miliardów euro i dodał, że niestety rozporządzenie nie przewiduje już możliwości finansowania projektów gazowych.
„W związku z wojną na Ukrainie, Polska w swojej polityce energetycznej do 2040 roku, wprowadza czwarty filar suwerenności energetycznej, którego najważniejszym celem jest szybkie uniezależnienie krajowej gospodarki od importowanych paliw kopalnych i pochodnych z Rosji. Uważam, iż inwestycje z krytyczną infrastrukturą gazową wspierające cel uniezależnienia się od ropy i gazu z Rosji powinny być nadal wspierane przez utworzenie przeznaczonych do tego alternatywnych instrumentów” - mówił. Europoseł poparł też utworzenie specjalnej kategorii oraz możliwości finansowania dla inteligentnych sieci gazowych, a w szczególności możliwości wsparcia i modernizacji istniejących sieci infrastruktury gazu ziemnego.
Sprawozdanie zostało przyjęte znaczną większością głosów
