Wczoraj w Strasburgu podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego europosłowie wzięli udział w dyskusji z szefem unijnej dyplomacji Josepem Borrellem nt. strategii bezpieczeństwa i obrony oraz tzw. „kompasu strategicznego” UE. W debacie głos zabrał europoseł PiS Witold Waszczykowski.
Witold Waszczykowski przypomniał, że jako minister spraw zagranicznych przyjmował w 2017 roku, wraz z ówczesną wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federicą Mogherini, dokument o nazwie „Globalna Strategia UE” i zastanawiał się, co się z nim stało. „Nowy dokument, przedstawiony przez pana, został opracowany zanim wybuchła wojna Rosji z Ukrainą, dlaczego więc tamten został odrzucony, a kompas strategiczny został przyjęty?” – dowodził europoseł.
Kolejną kwestią, która zastanowiła Waszczykowskiego było stwierdzenie Josepa Borrella, że Komisja nie zajmuje się obronnością. „Czym więc jest ten dokument i po co on jest? Po co te 5 tysięcy żołnierzy, skoro często pan mówi, że UE nie zajmuje się obronnością? Jaki charakter ma ten dokument?” – pytał. Poseł PiS do PE chciał też wiedzieć, czy kompas strategiczny jest dokumentem wojskowym, który ma wyposażyć UE w jakiś instrument wojskowy, czy to po prostu kolejny referat, który zostanie wyrzucony do kosza po ukończeniu kadencji Borrella.
W odpowiedzi, Josep Borrell mówił, że poprzedni dokument był przyjęty w ówczesnych okolicznościach, a strategiczny kompas jest innego rodzaju dokumentem. „To jest plan działania w celu realizowania wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony przy założeniu konkretnych zadań, harmonogramów itd.” - powiedział.
W pytaniu dodatkowym Waszczykowski poruszył kwestię sugestii Borrella odnośnie modyfikacji kompasu strategicznego po wybuchu wojny. „Czy sugeruje pan więcej wojsk, szybsze rozmieszczanie tych wojsk, szerszy mandat, by uwzględnić misje bojowe?” – pytał europoseł i dodał, że Unia potrzebuje teraz przede wszystkim kompasu moralnego, który powie komu nie sprzedawać broni, na kogo nakładać sankcje i komu pomagać w przypadku agresji.
„Strategiczny kompas został przyjęty po ataku na Ukrainę i nie było potrzeby zmiany jego struktury czy propozycji, ponieważ to zagrożenie już było uwzględnione. Jest to więc odpowiedź na znane zagrożenie” – odpowiedział wysoki przedstawiciel nie odnosząc się do kwestii tego, że kompas strategiczny opracowany został jeszcze przed atakiem Rosji na Ukrainę.
Strategiczny kompas, przyjęty przez ministrów UE i zatwierdzony przez Radę Europejską w zeszłym tygodniu, przedstawia plan działania UE, który ma "chronić jej obywateli, wartości i interesy oraz przyczyniać się do międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa". Wzywa się w nim UE do przyjęcia większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo i do poprawy zdolności do zbiorowej samoobrony.
